İş Kanunu Madde 7 Tam Açıklama: Geçici İş İlişkisi A'dan Z'ye (2026)
Geçici iş ilişkisinin yasal dayanağı olan 4857 Sayılı İş Kanunu 7. Madde: temel hükümler, kurulma koşulları, kanunda sayılan haller ve süre sınırları.
Geçici iş ilişkisi, 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 7. Maddesi çerçevesinde düzenlenen, işçinin başka bir işverenin emrine geçici olarak verilmesinin yasal yoludur. Bu yazıda maddenin temel hükümlerini, uygulama kurallarını, kurulabileceği durumları ve yaptırımları bulacaksınız.
İş Kanunu 7. Madde — Temel Hüküm
"Geçici iş ilişkisi, özel istihdam bürosu aracılığıyla ya da holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulabilir."
Bu madde, iş hukukunda "üçgen iş ilişkisi" olarak bilinen yapıyı düzenler:
- Personel (işçi) → Çalışan kişi
- İşveren → Özel istihdam bürosu (SGK, bordro, ücret)
- Geçici İşveren → Hizmet alan firma (İSG, çalışma düzeni)
Geçici İş İlişkisi Nasıl Kurulur?
Yol 1: Özel İstihdam Bürosu Aracılığıyla
En yaygın yöntem. İŞKUR'dan hem ÖİB açma izni hem de geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almış bir özel istihdam bürosu ile üçlü sözleşme imzalanır. İşçi, ÖİB'de bordroludur; hizmet alan firmada geçici olarak çalışır.
Yol 2: Holding / Şirketler Topluluğu İçinde
Aynı holding veya iştirak ilişkisi olan şirketler arasında personel "görevlendirme" yapılabilir. Bu durumda özel izin gerekmez, ancak yazılı sözleşme ve işçinin rızası zorunludur.
Geçici İş İlişkisi Hangi Durumlarda Kurulabilir?
İş Kanunu'nun 7. maddesinde sınırlı olarak sayılan başlıca durumlar (hamilelik, doğum, askerlik gibi nedenlerle iş sözleşmesi askıda olan işçinin yerine çalıştırma dahil):
- Mevsimlik tarım işleri — hasat, dikim, bahçe bakımı
- Ev hizmetleri — temizlik, çocuk/yaşlı bakımı
- Aralıklı / günlük işler — organizasyon, etkinlik, toplantı
- Acil ve zorunlu işler — İSG acil durumları, zorlayıcı nedenler
- Beklenmedik kapasite artışı — büyük sipariş, promosyon
- İş sözleşmesi askıda olan işçinin yerine çalıştırma — hamilelik, doğum, askerlik gibi haller
Dikkat: Kanunda sayılan haller dışında geçici iş ilişkisi kurulamaz. Örneğin, "normal üretim hattımızda 10 eksik var" diyerek geçici iş ilişkisi kuramazsınız — bu durumda kadrolu istihdam veya dönemsellik kanıtı gereklidir.
Süre Kısıtlamaları
- Süre, geçici iş ilişkisinin kuruluş gerekçesine göre kanunda belirtilen sınırlar içinde kalmalıdır
- Yenileme yalnız kanunun izin verdiği hallerde ve sınırlarda yapılabilir
- Bazı hallerde süre kuralları farklıdır; somut durum için hukuk danışmanına başvurun
Geçici iş ilişkisinin süresi bittiği halde personel çalışmaya devam ederse, geçici işveren ile işçi arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılabilir.
Sorumluluk Dağılımı
| Konu | Kim Sorumlu? |
|---|---|
| SGK bildirimi | Özel istihdam bürosu |
| Bordro ve ücret ödemesi | Özel istihdam bürosu (ödenmeyen ücretlerde geçici işverenin sınırlı sorumluluğu vardır) |
| Yıllık izin, kıdem tazminatı | Özel istihdam bürosu |
| İş sağlığı ve güvenliği (İSG) | Geçici işveren (hizmet alan) |
| İSG eğitimi ve KKD tedariki | Geçici işveren |
| Çalışma düzeni ve mesai | Geçici işveren |
| İş kazası bildirimi | Geçici işveren (+ ÖİB'ye de bildirim) |
| Meslek hastalığı tazminatı | Her iki taraf (birlikte) |
Ücret ve Fiyatlandırma
Geçici iş ilişkisinde fatura iki kalemden oluşur:
- Personel brüt ücreti — saatlik veya aylık, piyasa/sektör oranında
- Hizmet bedeli ve yasal maliyetler — SGK işveren payı, bordro ve yönetim maliyeti ile büronun hizmet bedeli; oranlar teklifte ayrıca gösterilir
Fatura tutarı, çalışılan süre üzerinden bu kalemlerin toplamına KDV eklenerek oluşur.
Yaptırımlar
| Durum | Ceza |
|---|---|
| Kurumdan izinsiz faaliyet gösteren firma | İdari para cezası |
| Aynı fiilin tekrarı | Artırılmış idari para cezası |
| Yetkisiz firmadan işçi temin eden işveren | İdari para cezası |
Buna ek olarak SGK cezaları, vergi denetimi, iş mahkemesi davaları ve muvazaa tespitinde tazminat riskleri vardır.
Geçici İş İlişkisi vs Outsourcing — Fark Nedir?
| Kriter | Geçici İş İlişkisi | Outsourcing |
|---|---|---|
| Yasal dayanak | İş Kanunu Md. 7 | Türk Borçlar Kanunu (hizmet sözleşmesi) |
| Personel kontrolü | Geçici işverende | Outsource firmasında |
| Süre | Kanundaki sınırlarla | Sözleşmeye bağlı |
| SGK | ÖİB'de | Outsource firmasında |
| Yetki | İŞKUR izni gerekli | Ticari sözleşme yeterli |
| Uygulama | Kısa süreli, dönemsel | Uzun süreli, sürekli |
Pratik Uygulama: Class İnsan Kaynakları Modeli
Class İnsan Kaynakları (İŞKUR 1489) olarak İstanbul'da uygun personelle aşağıdaki süreci işletiyoruz:
- Teklif talebi → 2 dk WhatsApp/form
- Kurumsal teklif + örnek sözleşme → 24 saat
- KEP ile Geçici İş İlişkisi Sözleşmesi → 1 gün
- AI skorlama + aday eşleştirme → 2-3 saat
- Sahada teslim + canlı raporlama → anlık
Tüm süreç İş Kanunu 7. Madde ile tam uyumlu, KEP imzalı, kurumsal e-faturalı.
Sonuç
İş Kanunu 7. Madde, modern iş dünyasının en kritik insan kaynakları aracını düzenler. Doğru uygulama = esneklik + yasal güvence + maliyet kontrolü. Yanlış uygulama = cezalar + itibar kaybı + dava riskleri.
👉 Detaylı bilgi ve kurumsal teklif: Geçici İş İlişkisi İstanbul | Özel İstihdam Büroları | Geçici İş İlişkisi Olan Firmalar
Class İnsan Kaynakları — AI destekli, İŞKUR 1489 numaralı izin belgesiyle yetkilendirilmiş özel istihdam bürosu.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Personel İhtiyacınız mı Var?
İŞKUR 1489 belgeli özel istihdam bürosu. Teklif için iletişime geçin.
Teklif Al