Taşeron Firma SGK Primini Yatırmıyorsa Ne Olur? Asıl İşverenin Sorumluluğu

Kanun ne diyor?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 12. maddesinin son fıkrası alt işvereni tanımlar ve şu kuralı koyar: sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığıyla işe girmiş ve onunla sözleşme yapmış olsalar bile, asıl işveren bu Kanun'un işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işverenle birlikte sorumludur.

Aynı maddenin ikinci fıkrası, 4857 sayılı İş Kanunu'nda tanımlanan geçici iş ilişkisi kurulan işvereni de, bu Kanun'da belirtilen yükümlülüklerden dolayı işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu sayar. Yani personeli taşeron firmadan da alsanız, özel istihdam bürosundan da alsanız, SGK tarafında sorumluluğu tümüyle karşı tarafa bırakmış olmazsınız.

İş Kanunu tarafında da benzer bir kural vardır: 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak Kanun'dan, iş sözleşmesinden ve toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

Pratikte nasıl ortaya çıkar?

Sorun çoğunlukla üç yoldan görünür hale gelir. Hangisi olursa olsun, ilk belirtiyi gördüğünüzde beklemek riski büyütür.

• İşçi şikâyeti: Çalışan hizmet dökümünde eksik gün görür ve size ya da ilgili kuruma başvurur.
• Denetim: Kurum denetiminde işyerinizde çalışan kişilerin bildirilmediği ya da eksik bildirildiği tespit edilir.
• Borç bildirimi: Taşeron firmanın prim borcu birikir ve Kurum alacağı için asıl işverene yönelir.

Sorumluluğun kapsamı: nelerle karşılaşabilirsiniz

Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi gösterir. Tutarlar yıla ve olaya göre değişir; somut durumunuz için mali müşavirinize ve hukuk danışmanınıza başvurun.

Taşeron firma prim yatırmıyorsa atılacak altı adım

Aşağıdaki sıra, riski büyütmeden durumu netleştirmeye yöneliktir. Adımları yazılı kayıtla ilerletin.

• Adım 1: Son üç ayın SGK tahakkuk fişlerini, hizmet listelerini ve ödeme dekontlarını yazılı isteyin.
• Adım 2: İşyerinizde fiilen çalışan kişi listesini, bildirilen sigortalı listesiyle isim isim karşılaştırın.
• Adım 3: Firmadan Kurum'a borcu olmadığını gösteren güncel belgeyi isteyin.
• Adım 4: Sözleşmenizdeki hakediş, kesinti ve teminat hükümlerini hukuk danışmanınızla okuyun.
• Adım 5: Eksik varsa süre vererek yazılı bildirimde bulunun; ödemeyi belgeye bağlayın.
• Adım 6: Eksik giderilmiyorsa geçiş planı hazırlayın; yeni tedarikçiyle başlangıç tarihini açık puantajlar kapandıktan sonra belirleyin.

Baştan önlemek: sözleşmeye yazılacak beş kontrol

Riskin büyük kısmı, sözleşme imzalanırken konulan basit kontrollerle sınırlanabilir.

• Her ay fatura ekinde SGK tahakkuk, hizmet listesi ve ödeme dekontunun sunulması
• İşe başlayan her kişi için işe giriş bildirgesinin çalışma başlamadan önce paylaşılması
• Ücretlerin banka yoluyla ödendiğini gösteren belgelerin aylık ibrazı
• Belge eksikse ödemenin bekletilebileceğine dair açık hüküm
• Çalışan listesinin günlük ya da vardiya bazında kayıt altına alınması

Class Staff ile çalışan işletmede bu risk nasıl sınırlanır

Class İnsan Kaynakları, İŞKUR'un 1489 numaralı izin belgesiyle çalışan özel istihdam bürosudur. Kanun'daki birlikte sorumluluk kuralı bizimle çalışan işletmeler için de geçerlidir; bu yüzden sürecimiz sorumluluğu ortadan kaldırma iddiasına değil, girişsiz çalışmayı baştan engellemeye dayanır.

Uygulamada SGK girişi yapılmamış personel vardiyaya giremez. Kimlik, adli sicil, ikametgâh, SGK giriş, iş sözleşmesi ve İSG evrakı tamamlanmadan işe başlanmaz. İşletme, kaç kişi istediğini ve kaç kişinin geldiğini vardiya bazında panelden görür; personelin çalışma alanına giriş ve çıkışı uygun vardiyalarda GPS ile kaydedilir. Böylece fiilen çalışan kişi listesi ile bildirilen liste arasındaki karşılaştırmayı elinizdeki kayıtla yapabilirsiniz.

Mevcut tedarikçinizle yaşadığınız belge sorununu ve ihtiyacınızı teklif formundan iletebilirsiniz; geçiş için görev, vardiya ve kişi sayısı üzerinden görüşülür.